Robert Capa Savaş Fotoğrafçısı

 

robert capa

robert capa

Robert Capa’nın Hayatı

1913 Budapeşte – 1954 Vietnam

Teknik olarak kötü ama güçlü bir görüntüyü, tekniği iyi ama zayıf bir görüntüye her zaman tercih ederim.

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

Robert Capa 22 Ekim 1913 yılında Budapeşte/Macaristan’da yahudi bir terzinin oğlu olarak dünyaya geldi.  Asıl adı André Friedmandır. Robert Capa’nın gençlik yıllarında sanat ve siyaset ilgi alanındaydı. Şair ve ressam Lajos Kassak Capa’nın akıl hocası olacak seviyede etkisinde kaldığı bir kişiydi. Lajos Kassak’ın girişimiyle kurulmuş kendilerini avant garde sanatlara adanmış sosyalizmi benimsemiş entellektüeller olarak lanse etmiş bu topluluk Capa’nın ilgisini çekmiş ve topluluğa katılmıştır. Topluluk Munka isimli dergi çıkartmış ve bu dergide Lewis Hine ve Jacob Riis gibi dönemin popüler fotoğrafçıların fotoğraflarına da yer verilmişlerdi. Capa’nın profesyonel anlamda fotoğrafla tanışması ve geleceğini şekillendirecek ilk adımlar bu fotoğrafçıların fotoğrafları olmuştur.

Foto Muhabirliği

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

1931 yılında Macaristan’da işçi hareketlerine kayıtsız kalamamış  ancak dönemin siyasal gücüne muhalif olmuş soruşturmalar, yıldırma politikaları ölüm tehditleri almış ve sonuç olarak ülkesini terk etmek zorunda kalmıştır. Bu zorunlu göç onun Berlin’de yeni bir hayat kurmasına sebep olmuştur. Berlin onun için göç ettiği şehir olma dışında yaşamında tam anlamıyla bir dönüm noktası da olmuştur. İlk fotoğraf makinesi Leica’ya yaşadığı yeni şehir berlin’de sahip olmuştur. Sahip olduğu bu ilk fotoğraf makinesi ona önce foto muhabirlik kapısını açmıştır. Gençlik yıllarında ilgi alanında olan politika ve sanat tutkusu halen devam etmekteydi. Foto muhabirliğinin politika ve edebiyatı bir araya getirebileceği bir araç olabileceğini düşünüyordu. Capa’nın hayatının odağında fotoğraf,  kalbinin odağında ise kendisi gibi göçmen bir fotoğrafçı olan sevgilisi Gerda Taro vardı. Bu iki aşk Capa’nın tutkuyla sahip olduğu yaşam kaynaklarıydı. Sevgilisi Taro ile Dephot fotoğraf ajansı adına çalışmaya başladılar. Bu ajans’da ilk kez yerel haberler için fotoğraf üretti. Çoğunlukla ajans’da karanlık oda çalışmalarında asistan olarak çalışmayı tercih etti. İşin mutfağı olan karanlık oda’nın tüm ustalıklarını öğrenmişti. Yerel haber fotoğrafçılığını başarıyla sürdürdüğü bir dönemde Kopenhag’da Troçki’nin katıldığı bir toplantıda çektiği fotoğrafların İngiltere’de yayınlanmasıyla dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştı. Bu başarı onun uluslararası kariyerinin ilk adımları olmuştur.

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

“This is War/Bu Savaştır”

1933 yılında Hitlerin rejimi nedeniyle Almanya’yı terk etmek durumunda kalır ve Viyana’ya gider. Çalıştığı Dephot ajansının diğer üyeleriyle bir süre burada kalır. Budapeşte, Viyana arası iş seyahatleri ardından paris ve devamında ispanya hayatı başlar. İlk foto röportajı ünlü boksör Paolino Uzcudun’un günlük hayatını anlatan çalışması tüm dünya da dikkat çekmiştir. Madrid’de ikininci röportaj çalışması, helikopter mucidi Juan de la Cierva röportajıdır. Capa, İspanyolların yaşam tarzından ve sıcak ilişkilerinden o kadar çok etkilenir ki, kendini Roberto olarak çevresine tanıştırır. 1936 yılında İspanya’da iç savaş başlamış ve bu savaş Robert Capa’nın baş yapıtları sayılabilecek fotoğraf çalışmalarını gerçekleştirdiği dönem olarak tarihe geçmiştir. İspanya iç savaş yılları onun ilk savaş fotoğrafçılığı dönemidir aslında. Capa ve sevgilisi Taro 1936-1938 yılları arasında hem cephede hem cephe gerisinde İspanya iç savaşının fotoğrafçı tanıkları olmuşlardı. Capa savaşta çektiği fotoğraflar dönemin en popüler dergileri olan ”VU” ve ”LİFE” dergilerinde yayınlanıyordu. Life dergisinde fotoğrafları dışında yayınlanan röportajı ise “This is War/Bu Savaştır” ismiyle sıcak savaşı anlatan belgesel çalışmalardır. Life dergisi sıcağı sıcağına Copa’nın fotoğraflarını okuyucularıyla buluşturuyor adeta savaşın nabzı LİFE dergisinde Capa’nın fotoğraflarıyla adeta naklen yayınlanıyor gibiydi. Cordoba cephesinde 5 Eylül 1936 tarihinde çekilmiş olan ”Düşen Asker” fotoğrafı 20 yy en fazla akılda kalan savaş fotoğrafı olmuştur. Bu fotoğraf hem Capa’nın ününe ün katmış hem de en çok tartışılan bir savaş fotoğrafı olmuştur.

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

I.Dünya Savaşı’nın en önemli safhalarından Normandiya Çıkarması‘nda da Omaha sahiline, yani en zorlu ve tehlikeli alana çıkarma yapan ilk birlikleri görüntülemiştir. Savaşın acımasızlığına tanık olmuş ölümün soğuk yüzünü görmüş defalarca ölümle burun buruna gelmiştir. Robert Capa  Normandiya Çıkartması sırasında cephede çektiği fotoğrafların büyük bir bölümü laboratuarda asistan hatası nedeniyle yok olmuştur.  Normandiya çıkartmasında

Robert Capa Fotoğrafları

Robert Capa’nın çektiği fotoğraflarının sayısı 106 adet  oluduğu söylenir. Savaşın zor koşullarında çekilmiş bu fotoğraflar Life dergisinde yayınlanmak üzere  İngiltere’ye yollanmıştır. Labaratuara yollamış fotoğraflar  15 yaşındaki acemi bir asistana teslim edilmiştir.  Laborant karanlık odada çalışır ve  106 fotoğrafı pırıl pırıl çıkartır. Savaşın sessiz görsel tanığı olan bu fotoğraflar malesef Normandiya cephesinden İngiltere’ye güven içinde gelip laboratuarda acemi asistanın dalgınlığına kurban gider. Fotoğraf laboratuarının karanlık odasında ki banyo işleminden sonra  kurutmaya alınan 106 fotoğraf kurutma  makinenin ısısı olması gerekenden yüksek olduğundan dolayı ne yazık ki savaşın tanığı 11 fotoğraf dışında hepsi yanar ve kalan bu 11 fotoğraf ise aşırı ısı nedeniyle flu ve yanık çıkmıştır. Usta savaş fotoğrafçısının ölümle burun buruna gelip kayda aldığı fotoğraflar talihsiz bir kazaya kurban gitmişti. Robert Capa bu iş kazasında kaybolan fotoğrafları için çok üzüldü “eğer o genci işten atmışsanız bir daha sizinle asla çalışmam” diyerek rest cekmistir. Ancak onu yok olan fotoğrafların üzüntüsü dışında delirten ise Life dergisinin beyanıydı. Fotoğraf laboratuarında yapılan hatanın kusurlu asistan yerine savaş fotoğrafçısı ustaya fatura edilmesi olmuştur. Life dergisi editörünün açıklaması Capa’yı çileden çıkarmıştır. Ediörün halka verdiği beyanat: “Bob Capa, ateş altında ve ölüm tehlikesi içinde heyecandan, ancak bu kadar fotoğraf çekebilmiştir” deyip bütün suçu Bob’a yüklemiş.(Robert Capa arkadaşları tarafından Bob diye çağırılırmış). Bu açıklama üstüne de ‘Hayatımda ilk kez birilerini öldürmek istedim!’ dediği söylenir.

savaş fotoğrafları

savaş fotoğrafları

1936-1938 yılları arasında yaşanan İspanya iç savaşı İspanyol halkı için ulusal bir travma yaratırken bu savaşta savaş fotoğrafçısı olarak görev yapan Capa için de duygusal bir travma yaratmıştır. Çünkü Robert Capa’nın yaşamının anlamı olan sevgilisi  Gerda Taro 1937 de İspanyol Sivil Savaşında kontrolden çıkan bir tankın Taro’nun bulunğu jeep’e çarpması sonucu yaşamını kaybetmiştir. Gerda Taro’nun bu ani ölümü onu iç dünyasında büyük duygusal çöküntü yaratmıştır. Mesleki başarı ve ün getiren bu savaş fotoğrafçılığı aynı zamanda onun yıkımını ve duygusal travması olmuştur. Kendisi gibi fotoğrafçı olan sevgilisi Gerda Taro ile hem cephede, hem de cephe gerisinde, iç savaşın kendisini ve izlerini fotoğraflamış yüzlerce kare fotoğrafa birlikte imza atmışlardı. “Bizi ancak kazma-kürek ayırabilir” dediği biricik sevgilisi Gerda Taro bu savaş’ta artık yoktu.

Robert Capa ve sevgilisi Gerda Taro

Robert Capa ve sevgilisi Gerda Taro

“Dünyanın En Büyük Savaş Fotoğrafçısı”

1938 İspanya iç savaşının son döneminde İngiltere’de yayın yapan “Picture Post” dergisi savaşın ilk gününden Madrid’in düştüğü güne kadar çekilmiş tüm savaş fotoğraflarını yayınlar ve Capa’ya günümüze dek kabul görecek olan “Dünyanın En Büyük Savaş Fotoğrafçısı” nitelendirmesini yapar. Capa’nın savaş fotoğrafları tarihi belgesel nitelikli bir arşivdir. Bu arşiv kronlojik olarak incelendiğinde  savaşın soğuk ve acımasız yönünü, insanların dramatik travmasını, yıkım ve göç olgusunun kitleler üzerinde yarattığı sosyolojik etkiyi gözlemlemeniz mümkündür. Fotoğraflarında hayatı hem doğrudan hem de dolaylı olarak felce uğratan savaşın yıkıcılığını görmemek imkansızdır. Aslında bir taraftan Capa’nın insanın yaşama dört elle sarılmasının izlerini de sürmektedir bu fotoraflarda. Örneğin Barcelona’da savaşın en sıcak günlerinde parkta oturan sevgililer savaşın içerisinde var olmaya çalışan yaşam mücadelesi olarak okunabilir. Capa sadece bu savaşta değil aynı zamanda, diğer savaş fotoğraflarında teknolojinin yıkıcılığını da gözler önüne sermiştir. Özellikle ikinci dünya savaşında bu yıkımın en ürkütücü izlerini sürmüştür. İspanya savaşının ardından Paris’e dönen Capa, Almanların işgalinin ardından A.B.D.’ye yerleşmek zorunda kalmıştır. Burada bir süre sonra Amerikan vatandaşlığına kabul edilmiştir.

II.Dünya savaşı sırasında Robert Capa

II.Dünya savaşı sırasında Robert Capa

II.Dünya savaşı sırasında, Normandiya Çıkartmasını, İsrail Devletinin kuruluşuna uzanan süreçte ilk Arap-İsrail savaşını, Fransız ve Vietnamlılar arasındaki savaşı bazen cephede bazen cephe gerisi lojistik birliklerde bulunarak görüntülemiştir.

Robert Capa'nın Gerda Taro savaş sırasında cephede çektiği fotoğraf.

Robert Capa’nın Gerda Taro savaş sırasında cephede çektiği fotoğraf

Magnum Fotoğraf Ajansı Dergisi

Magnum Fotoğraf Ajansı Dergisi

Savaş karşıtı lan Capa savaş yıllarında fotoğrafın vazgeçilmez bir unsur olduğunu görmüş ve 1947 yılının baharında yakın dostları Henri Cartier-Bresson, David Seymour, George Rodger ve William Vandivert’le Magnum Fotoğraf Ajansı’nı kurmak için girişimde bulunmuşlardır. Bu girişim oldukça ses getirmiş ve takip eden dönemde büyüyerek dönemin en önemli foto-muhabirlerini bünyesinde toplayarak sektörün dominant fotoğraf ajansı olmaya aday olmuşlardır. Capa Paris’te yakın dostlarıyla kurduğu Magnum ajansının yöneticiliğini yaparken diğer taraftan dünyanın dört bir yanında foto-röportaj çalışmaları devam ediyordu. Magnum’un kurumsallaşması için yoğun çaba harcıyan Capa hiç durmuyordu.

Capa’nın silahsız ve gönüllü olarak savaşların ortasına atılması nedenleri her zaman tartışma konusu olmuştur. Buna verilebilecek ilk cevap,Capa’nın hedeflerini gerçekleştirmek üzere bitip tükenmeyen bir cesarete ve enerjiye sahip olmasıdır. Capa gerekirse, amacı için ölmeyi göze alabilecek bir karaktere sahiptir. Kariyeri boyunca, Capa savaşan insanların yaşadığı risklere ve zorluklara ortak olmadan, savaşın fotoğrafının çekilmesinin ahlaki olarak mümkün olmadığını savunmuştur. Bu tarz çalışması, diğer savaş fotoğrafları örnekleri ile kıyaslandığında daha çarpıcı ve dinamik fotoğraflar elde etmesinin yöntemi olarak görülebilir. Capa’nın fotoğraflarına bakıldığında, “Eğer fotoğrafların yeterince iyi değilse, yeterince yakın değilsindir.” değişini benimsediğini görülmektedir. 6 Haziran 1944 günü Normandiya Çıkartmasında çektiği fotoğraflar buna örnek olarak gösterilebilir. İspanya iç savaşında çektiği fotoğraflarıyla pulitzer ödülüne layık görülmüştür.

Robert Capa 1954 yılında Fransız işgalindeki Vietnamda

Robert Capa 1954 yılında Fransız işgalindeki Vietnamda

Robert Capa 1954 yılında Fransız işgalindeki Vietnam’ı görüntülerken, bir kara mayınına basarak hayatını kaybetmiştir,Vietnam cephesinde mayına basmadan önce çektiği son fotoğraf.

Robert Capa'nın mezarı

Robert Capa’nın mezarı

Robert Capa’nın mezarı her yıl sevenleri tarafından ziyaret ediliyor.




Robert Capa’nın Arşivinden Seçme Savaş Fotoğrafları:

Magnum Kurucusu Robert Capa Fotoğrafları

Magnum Kurucusu Robert Capa Fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

robert capa fotoğrafları

 

admin

0 Comments

No comments!

There are no comments yet, but you can be first to comment this article.

Leave reply

Only registered users can comment.